NOVORAPID 100 IU 1 FLAKON Kullanma Talimatı
Kullanma talimatı, ilacı kullanacak hastalar için hazırlanmış resmî
belgedir. İlacın ne için kullanıldığı, nasıl kullanılacağı ve olası yan etkileri içerir.
1. NovoRapid® Flakon nedir ve ne için kullanılır?
NovoRapid® Flakon, enjeksiyonluk çözelti içeren flakondur. Kutuda 1 adet flakon bulunur. Her
bir flakon 10 mL çözelti içermektedir. Enjeksiyonluk çözelti berrak, renksiz, sulu bir çözeltidir.
NovoRapid®, hızlı etkili bir modern insülindir (insülin analoğu). Modern insülin ürünleri insan
insülininin geliştirilmiş versiyonlarıdır.
NovoRapid®, şeker hastalığı (diyabet) olan erişkinlerde, ergenlerde ve 1 yaş ve üzerindeki
çocuklarda yüksek kan şekeri düzeylerini düşürmek için kullanılır. Diyabet, vücudunuzun kan
şekeri düzeyini kontrol etmek için yeterli insülin üretemediği durumlarda ortaya çıkan bir
hastalıktır. NovoRapid® ile tedavi, diyabetinizden kaynaklanan komplikasyonların önlenmesine
yardımcı olur.
1
NovoRapid®, ilacı enjekte ettikten 10-20 dakika sonrasında kan şekerinizi düşürmeye başlar,
maksimum etkisini enjeksiyondan sonra 1-3 saat içinde gösterir ve etkisi 3-5 saat kadar sürer.
Bu kısa etkisinden dolayı, NovoRapid® normalde, orta ya da uzun etkili insülin preparatları ile
birlikte kullanılmalıdır.
bir flakon 10 mL çözelti içermektedir. Enjeksiyonluk çözelti berrak, renksiz, sulu bir çözeltidir.
NovoRapid®, hızlı etkili bir modern insülindir (insülin analoğu). Modern insülin ürünleri insan
insülininin geliştirilmiş versiyonlarıdır.
NovoRapid®, şeker hastalığı (diyabet) olan erişkinlerde, ergenlerde ve 1 yaş ve üzerindeki
çocuklarda yüksek kan şekeri düzeylerini düşürmek için kullanılır. Diyabet, vücudunuzun kan
şekeri düzeyini kontrol etmek için yeterli insülin üretemediği durumlarda ortaya çıkan bir
hastalıktır. NovoRapid® ile tedavi, diyabetinizden kaynaklanan komplikasyonların önlenmesine
yardımcı olur.
1
NovoRapid®, ilacı enjekte ettikten 10-20 dakika sonrasında kan şekerinizi düşürmeye başlar,
maksimum etkisini enjeksiyondan sonra 1-3 saat içinde gösterir ve etkisi 3-5 saat kadar sürer.
Bu kısa etkisinden dolayı, NovoRapid® normalde, orta ya da uzun etkili insülin preparatları ile
birlikte kullanılmalıdır.
2. NovoRapid® Flakon’u kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler
NovoRapid®’i kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler
• Doğru tip insülini kullandığınızdan emin olmak için etiketi kontrol ediniz.
• Koruyucu kapağı çıkarınız.
• Bulaşmasını (kontaminasyonu) önlemek için her enjeksiyondan önce yeni bir iğne ucu
kullanınız.
• İğne uçları ve şırıngalar başkalarıyla paylaşılmamalıdır.
Biyoteknolojik ürünlerin takip edilebilirliğinin sağlanması için uygulanan ürünün ticari ismi ve
seri numarası mutlaka hasta dosyasına kaydedilmelidir.
NovoRapid®’i aşağıdaki durumlarda KULLANMAYINIZ
Eğer,
• İnsülin aspart veya NovoRapid® içinde bulunan diğer maddelerden herhangi birine karşı
alerjik (aşırı duyarlı) iseniz (bakınız Yardımcı maddeler).
• Hipogliseminin (kan şekeri düşmesi) başladığını hissederseniz (bakınız 4. Olası yan
etkiler nelerdir?).
• Koruyucu kapak gevşekse veya kayıpsa. Her flakonun koruyucu, dirence dayanıklı
(tamper-proof) plastik bir kapağı vardır. Eğer flakonu aldığınızda kapak doğru
konumunda değilde, flakonu aldığınız yere iade ediniz.
• Doğru saklanmamışsa veya dondurulmuşsa (bakınız 5. NovoRapid® Flakon’un
saklanması).
• İnsülin berrak ve renksiz görünmüyorsa.
NovoRapid®’i aşağıdaki durumlarda DİKKATLİ KULLANINIZ
Bazı durumlar ve aktiviteler insülin ihtiyacınızı etkileyebilir. NovoRapid® kullanmadan önce
özellikle aşağıdaki durumlarda doktorunuza, eczacınıza veya hemşirenize danışınız.
• Hiperglisemi (kan şekeri yükselmesi); eğer kan şekeriniz çok yükselirse, bölüm 4
“Olası yan etkiler nelerdir?” yüksek kan şekeri talimatlarına bakınız.
• Başka bir insülin tipinden NovoRapid®’e geçiş; eğer başka bir insülin tipinden
NovoRapid®’e geçiş yaparsanız, insülin dozunuzda değişiklik yapılması gerekebilir.
• Enjeksiyon yeri reaksiyonları; ağrı, döküntü, kızarıklık, iltihab (enflamasyon),
morarma, şişlik ve kaşıntı içeren enjeksiyon bölgesi reaksiyonları görülebilir.
Reaksiyonlar genellikle birkaç gün içinde düzelir. Her enjeksiyonda enjeksiyon yerinin
değiştirilmesi bu reaksiyonların gelişme riskini azaltır.
• İnsülin uygulaması insülin antikorlarının oluşmasına neden olabilir. Antikorlar, vücut
tarafından antijenlere karşı üretilen savunma proteinleridir (örnek; yabancı proteinler).
Nadir durumlarda, bu insülin antikorlarının varlığı, hiperglisemi (kan şekeri
yükselmesi) veya hipoglisemiye (kan şekeri düşmesi) yatkınlığın önlenmesi için insülin
dozunun ayarlanmasını gerektirebilir.
2
• Böbrek veya karaciğer ya da böbreküstü, hipofiz veya tiroid bezlerinde rahatsızlığınız
varsa.
• Her zamankinden daha fazla egzersiz yaparsanız ya da normal diyetinizde değişiklik
yapmak isterseniz kan şekeri düzeyiniz etkilenebilir.
• Hasta iseniz, insülininizi kullanmaya devam ediniz ve doktorunuza danışınız.
• Yurtdışına seyahat edecekseniz; farklı zaman dilimleri arasında seyahat etmek, insülin
ihtiyacınızı ve enjeksiyon zamanlarınızı etkileyebilir.
Pioglitazon (tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan ağızdan alınan ilaç)
Uzun süredir tip 2 diyabeti ve kalp hastalığı olan veya önceden felç (inme) geçirmiş olan bazı
hastalar, pioglitazon ve insülin ile tedavi edildiklerinde kalp yetmezliği gelişimi görülmüştür.
Olağan olmayan nefes darlığı veya hızlı kilo alımı veya bölgesel şişlikler (ödem) gibi kalp
yetmezliği belirtileri yaşarsanız acilen doktorunuzu bilgilendiriniz.
Hipokalemi (düşük potasyum düzeyi): insülin aspart dahil tüm insülin ilaçları hipokalemiye
neden olabilir. Tedavi edilmeyen hipokalemi solunum felci, kalp ritim bozukluğu ve ölüme
neden olabilir. Hipokalemi riski yaratabilecek bir ilaç kullanıyorsanız (potasyum düşürücü
veya serum potasyum konsantrasyonlarına duyarlı ilaç) potasyum düzeyleriniz izlenmelidir.
Bu uyarılar geçmişteki herhangi bir dönemde dahi olsa sizin için geçerliyse lütfen doktorunuza
danışınız.
Enjeksiyon yapılan bölgedeki deri değişiklikleri
Derinin kalınlaşması, derinin küçülmesi veya deri altında topaklar gibi deri altındaki yağlı
dokudaki değişiklikleri önlemeye yardımcı olmak için enjeksiyon bölgesi değiştirilmelidir.
Topaklı, küçülmüş veya kalınlaşmış bir alana enjekte ederseniz insülin çok iyi çalışmayabilir
(bkz. Bölüm 3). Enjeksiyon bölgesinde herhangi bir cilt değişikliği fark ederseniz doktorunuza
söyleyiniz. Farklı bir bölgeye enjekte etmeye başlamadan önce, şu anda bu etkilenen bölgelere
enjeksiyon yapıyorsanız doktorunuza söyleyiniz. Doktorunuz size kan şekerinizi daha yakından
kontrol etmenizi ve insülininizi veya diğer antidiyabetik ilaçların dozunu ayarlamanızı
söyleyebilir.
NovoRapid®’in yiyecek ve içecek ile kullanılması
Etkisinin çabuk başlaması nedeniyle, NovoRapid®’i genellikle yemekten hemen önce
kullanınız. NovoRapid®’i gerektiğinde yemekten hemen sonra da uygulayabilirsiniz.
Alkol kullanıyorsanız kan şekeri düzeyiniz yükselebileceği veya düşebileceğinden insülin
ihtiyacınız değişebilir. Dikkatli takip edilmelidir.
Hamilelik
İlacı kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
Hamile iseniz, hamile olduğunuzu düşünüyorsanız veya hamile kalmayı planlıyorsanız, bu ilacı
kullanmadan önce tavsiye için lütfen doktorunuza danışınız.
3
NovoRapid® hamilelik sırasında kullanılabilir. Hamilelik sırasında, özellikle doğumdan sonra
insülin dozunuzun değiştirilmesi gerekebilir. Bebeğinizin sağlığı için diyabetinizin dikkatli
kontrolü ve özellikle hipogliseminin önlenmesi önemlidir.
Tedaviniz sırasında hamile olduğunuzu fark ederseniz hemen doktorunuza veya eczacınıza
danışınız.
Emzirme
İlacı kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
Emzirme döneminde NovoRapid® tedavisinde herhangi bir kısıtlama yoktur.
Araç ve makine kullanımı
Kan şekeriniz düşük veya yüksekse, konsantre olma ve reaksiyon gösterme yeteneğiniz ve
dolayısıyla araç ya da makine kullanma yeteneğiniz etkilenebilir. Kendinizi veya başkalarını
tehlikeye atabileceğinizi göz önünde tutunuz.
NovoRapid®, hızlı etki başlangıcına sahiptir, dolayısıyla kan şekeri düşmesini (hipoglisemiyi),
çözünür insan insülinine göre enjeksiyondan sonra daha erken yaşayabilirsiniz.
• Eğer sıklıkla hipoglisemi yaşıyorsanız,
• Eğer hipoglisemiyi fark etmekte zorluk yaşıyorsanız,
araç ya da makine kullanıp kullanamayacağınızı lütfen doktorunuza sorunuz.
NovoRapid®’in içeriğinde bulunan bazı yardımcı maddeler hakkında önemli bilgiler
Bu tıbbi ürün her “doz”unda 1 mmol (23 mg)’dan daha az sodyum ihtiva eder; yani aslında
“sodyum içermez”.
Diğer ilaçlar ile birlikte kullanımı
Bazı ilaçlar kan şeker seviyenizi etkiler ve bu da insülin dozunuzun değişmesi gerektiği
anlamına gelebilir. Aşağıda insülin tedavinizi etkileyebilecek en yaygın kullanılan ilaçların
listesi yer almaktadır.
Aşağıdaki ilaçlardan herhangi birini kullanıyorsanız kan şekeri düzeyiniz düşebilir
(hipoglisemi):
• Diyabet tedavisinde kullanılan diğer ilaçlar
• Monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOİ) (depresyon tedavisinde kullanılır)
• Beta-blokörler (yüksek kan basıncı tedavisinde kullanılır)
• Anjiotensin dönüştürücü enzim (ADE) inhibitörleri (bazı kalp sorunları veya yüksek kan
basıncı tedavisinde kullanılır) (ör. kaptopril, enalapril)
• Salisilatlar (ağrıyı dindirmek ve ateşi düşürmek için kullanılır)
• Anabolik steroidler (testosteron gibi)
• Sülfonamidler (enfeksiyonların tedavisinde kullanılır).
• Anjiyotensin II reseptör blokörleri (ör. yüksek kan basıncı tedavisinde kullanılır)
4
Aşağıdaki ilaçlardan herhangi birini kullanıyorsanız kan şekeri düzeyiniz yükselebilir
(hiperglisemi):
• Oral kontraseptifler (doğum kontrol hapları)
• Tiyazidler (yüksek kan basıncı veya aşırı sıvı tutulumu tedavisinde kullanılır)
• Glukokortikoidler (inflamasyon tedavisinde kullanılan “kortizon” gibi)
• Tiroid hormonları (tiroid bezi bozukluklarının tedavisinde kullanılır)
• Sempatomimetikler (epinefrin [adrenalin], ritodrin (ör. erken doğumun önlenmesinde) veya
astım tedavisinde kullanılan salbutamol, terbutalin gibi)
• Büyüme hormonu (iskelet büyümesi ve somatik büyümenin uyarılmasında kullanılan ve
vücudun metabolik prosesleri (vücudun yapım ve yıkım süreçleri) üzerinde belirgin etkisi
olan ilaç)
• Danazol (yumurtlama üzerinde etkili olan ilaç)
Oktreotid ve lanreotid (genellikle orta yaşlı erişkinlerde, hipofiz bezinin fazla miktarda büyüme
hormonu üretmesiyle oluşan nadir görülen bir hormonal bozukluk olan akromegali tedavisinde
kullanılır) kan şekeri düzeyini yükseltebilir veya düşürebilirler.
Beta-blokörler (yüksek kan basıncı tedavisinde kullanılır) kan şekeri düşmesini (hipoglisemiyi)
fark etmenizi sağlayan ilk uyarı belirtilerini zayıflatabilir veya tamamen önleyebilir.
Eğer reçeteli ya da reçetesiz herhangi bir ilacı şu anda kullanıyorsanız veya son zamanlarda
kullandınız ise lütfen doktorunuza veya eczacınıza bunlar hakkında bilgi veriniz.
• Doğru tip insülini kullandığınızdan emin olmak için etiketi kontrol ediniz.
• Koruyucu kapağı çıkarınız.
• Bulaşmasını (kontaminasyonu) önlemek için her enjeksiyondan önce yeni bir iğne ucu
kullanınız.
• İğne uçları ve şırıngalar başkalarıyla paylaşılmamalıdır.
Biyoteknolojik ürünlerin takip edilebilirliğinin sağlanması için uygulanan ürünün ticari ismi ve
seri numarası mutlaka hasta dosyasına kaydedilmelidir.
NovoRapid®’i aşağıdaki durumlarda KULLANMAYINIZ
Eğer,
• İnsülin aspart veya NovoRapid® içinde bulunan diğer maddelerden herhangi birine karşı
alerjik (aşırı duyarlı) iseniz (bakınız Yardımcı maddeler).
• Hipogliseminin (kan şekeri düşmesi) başladığını hissederseniz (bakınız 4. Olası yan
etkiler nelerdir?).
• Koruyucu kapak gevşekse veya kayıpsa. Her flakonun koruyucu, dirence dayanıklı
(tamper-proof) plastik bir kapağı vardır. Eğer flakonu aldığınızda kapak doğru
konumunda değilde, flakonu aldığınız yere iade ediniz.
• Doğru saklanmamışsa veya dondurulmuşsa (bakınız 5. NovoRapid® Flakon’un
saklanması).
• İnsülin berrak ve renksiz görünmüyorsa.
NovoRapid®’i aşağıdaki durumlarda DİKKATLİ KULLANINIZ
Bazı durumlar ve aktiviteler insülin ihtiyacınızı etkileyebilir. NovoRapid® kullanmadan önce
özellikle aşağıdaki durumlarda doktorunuza, eczacınıza veya hemşirenize danışınız.
• Hiperglisemi (kan şekeri yükselmesi); eğer kan şekeriniz çok yükselirse, bölüm 4
“Olası yan etkiler nelerdir?” yüksek kan şekeri talimatlarına bakınız.
• Başka bir insülin tipinden NovoRapid®’e geçiş; eğer başka bir insülin tipinden
NovoRapid®’e geçiş yaparsanız, insülin dozunuzda değişiklik yapılması gerekebilir.
• Enjeksiyon yeri reaksiyonları; ağrı, döküntü, kızarıklık, iltihab (enflamasyon),
morarma, şişlik ve kaşıntı içeren enjeksiyon bölgesi reaksiyonları görülebilir.
Reaksiyonlar genellikle birkaç gün içinde düzelir. Her enjeksiyonda enjeksiyon yerinin
değiştirilmesi bu reaksiyonların gelişme riskini azaltır.
• İnsülin uygulaması insülin antikorlarının oluşmasına neden olabilir. Antikorlar, vücut
tarafından antijenlere karşı üretilen savunma proteinleridir (örnek; yabancı proteinler).
Nadir durumlarda, bu insülin antikorlarının varlığı, hiperglisemi (kan şekeri
yükselmesi) veya hipoglisemiye (kan şekeri düşmesi) yatkınlığın önlenmesi için insülin
dozunun ayarlanmasını gerektirebilir.
2
• Böbrek veya karaciğer ya da böbreküstü, hipofiz veya tiroid bezlerinde rahatsızlığınız
varsa.
• Her zamankinden daha fazla egzersiz yaparsanız ya da normal diyetinizde değişiklik
yapmak isterseniz kan şekeri düzeyiniz etkilenebilir.
• Hasta iseniz, insülininizi kullanmaya devam ediniz ve doktorunuza danışınız.
• Yurtdışına seyahat edecekseniz; farklı zaman dilimleri arasında seyahat etmek, insülin
ihtiyacınızı ve enjeksiyon zamanlarınızı etkileyebilir.
Pioglitazon (tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan ağızdan alınan ilaç)
Uzun süredir tip 2 diyabeti ve kalp hastalığı olan veya önceden felç (inme) geçirmiş olan bazı
hastalar, pioglitazon ve insülin ile tedavi edildiklerinde kalp yetmezliği gelişimi görülmüştür.
Olağan olmayan nefes darlığı veya hızlı kilo alımı veya bölgesel şişlikler (ödem) gibi kalp
yetmezliği belirtileri yaşarsanız acilen doktorunuzu bilgilendiriniz.
Hipokalemi (düşük potasyum düzeyi): insülin aspart dahil tüm insülin ilaçları hipokalemiye
neden olabilir. Tedavi edilmeyen hipokalemi solunum felci, kalp ritim bozukluğu ve ölüme
neden olabilir. Hipokalemi riski yaratabilecek bir ilaç kullanıyorsanız (potasyum düşürücü
veya serum potasyum konsantrasyonlarına duyarlı ilaç) potasyum düzeyleriniz izlenmelidir.
Bu uyarılar geçmişteki herhangi bir dönemde dahi olsa sizin için geçerliyse lütfen doktorunuza
danışınız.
Enjeksiyon yapılan bölgedeki deri değişiklikleri
Derinin kalınlaşması, derinin küçülmesi veya deri altında topaklar gibi deri altındaki yağlı
dokudaki değişiklikleri önlemeye yardımcı olmak için enjeksiyon bölgesi değiştirilmelidir.
Topaklı, küçülmüş veya kalınlaşmış bir alana enjekte ederseniz insülin çok iyi çalışmayabilir
(bkz. Bölüm 3). Enjeksiyon bölgesinde herhangi bir cilt değişikliği fark ederseniz doktorunuza
söyleyiniz. Farklı bir bölgeye enjekte etmeye başlamadan önce, şu anda bu etkilenen bölgelere
enjeksiyon yapıyorsanız doktorunuza söyleyiniz. Doktorunuz size kan şekerinizi daha yakından
kontrol etmenizi ve insülininizi veya diğer antidiyabetik ilaçların dozunu ayarlamanızı
söyleyebilir.
NovoRapid®’in yiyecek ve içecek ile kullanılması
Etkisinin çabuk başlaması nedeniyle, NovoRapid®’i genellikle yemekten hemen önce
kullanınız. NovoRapid®’i gerektiğinde yemekten hemen sonra da uygulayabilirsiniz.
Alkol kullanıyorsanız kan şekeri düzeyiniz yükselebileceği veya düşebileceğinden insülin
ihtiyacınız değişebilir. Dikkatli takip edilmelidir.
Hamilelik
İlacı kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
Hamile iseniz, hamile olduğunuzu düşünüyorsanız veya hamile kalmayı planlıyorsanız, bu ilacı
kullanmadan önce tavsiye için lütfen doktorunuza danışınız.
3
NovoRapid® hamilelik sırasında kullanılabilir. Hamilelik sırasında, özellikle doğumdan sonra
insülin dozunuzun değiştirilmesi gerekebilir. Bebeğinizin sağlığı için diyabetinizin dikkatli
kontrolü ve özellikle hipogliseminin önlenmesi önemlidir.
Tedaviniz sırasında hamile olduğunuzu fark ederseniz hemen doktorunuza veya eczacınıza
danışınız.
Emzirme
İlacı kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
Emzirme döneminde NovoRapid® tedavisinde herhangi bir kısıtlama yoktur.
Araç ve makine kullanımı
Kan şekeriniz düşük veya yüksekse, konsantre olma ve reaksiyon gösterme yeteneğiniz ve
dolayısıyla araç ya da makine kullanma yeteneğiniz etkilenebilir. Kendinizi veya başkalarını
tehlikeye atabileceğinizi göz önünde tutunuz.
NovoRapid®, hızlı etki başlangıcına sahiptir, dolayısıyla kan şekeri düşmesini (hipoglisemiyi),
çözünür insan insülinine göre enjeksiyondan sonra daha erken yaşayabilirsiniz.
• Eğer sıklıkla hipoglisemi yaşıyorsanız,
• Eğer hipoglisemiyi fark etmekte zorluk yaşıyorsanız,
araç ya da makine kullanıp kullanamayacağınızı lütfen doktorunuza sorunuz.
NovoRapid®’in içeriğinde bulunan bazı yardımcı maddeler hakkında önemli bilgiler
Bu tıbbi ürün her “doz”unda 1 mmol (23 mg)’dan daha az sodyum ihtiva eder; yani aslında
“sodyum içermez”.
Diğer ilaçlar ile birlikte kullanımı
Bazı ilaçlar kan şeker seviyenizi etkiler ve bu da insülin dozunuzun değişmesi gerektiği
anlamına gelebilir. Aşağıda insülin tedavinizi etkileyebilecek en yaygın kullanılan ilaçların
listesi yer almaktadır.
Aşağıdaki ilaçlardan herhangi birini kullanıyorsanız kan şekeri düzeyiniz düşebilir
(hipoglisemi):
• Diyabet tedavisinde kullanılan diğer ilaçlar
• Monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOİ) (depresyon tedavisinde kullanılır)
• Beta-blokörler (yüksek kan basıncı tedavisinde kullanılır)
• Anjiotensin dönüştürücü enzim (ADE) inhibitörleri (bazı kalp sorunları veya yüksek kan
basıncı tedavisinde kullanılır) (ör. kaptopril, enalapril)
• Salisilatlar (ağrıyı dindirmek ve ateşi düşürmek için kullanılır)
• Anabolik steroidler (testosteron gibi)
• Sülfonamidler (enfeksiyonların tedavisinde kullanılır).
• Anjiyotensin II reseptör blokörleri (ör. yüksek kan basıncı tedavisinde kullanılır)
4
Aşağıdaki ilaçlardan herhangi birini kullanıyorsanız kan şekeri düzeyiniz yükselebilir
(hiperglisemi):
• Oral kontraseptifler (doğum kontrol hapları)
• Tiyazidler (yüksek kan basıncı veya aşırı sıvı tutulumu tedavisinde kullanılır)
• Glukokortikoidler (inflamasyon tedavisinde kullanılan “kortizon” gibi)
• Tiroid hormonları (tiroid bezi bozukluklarının tedavisinde kullanılır)
• Sempatomimetikler (epinefrin [adrenalin], ritodrin (ör. erken doğumun önlenmesinde) veya
astım tedavisinde kullanılan salbutamol, terbutalin gibi)
• Büyüme hormonu (iskelet büyümesi ve somatik büyümenin uyarılmasında kullanılan ve
vücudun metabolik prosesleri (vücudun yapım ve yıkım süreçleri) üzerinde belirgin etkisi
olan ilaç)
• Danazol (yumurtlama üzerinde etkili olan ilaç)
Oktreotid ve lanreotid (genellikle orta yaşlı erişkinlerde, hipofiz bezinin fazla miktarda büyüme
hormonu üretmesiyle oluşan nadir görülen bir hormonal bozukluk olan akromegali tedavisinde
kullanılır) kan şekeri düzeyini yükseltebilir veya düşürebilirler.
Beta-blokörler (yüksek kan basıncı tedavisinde kullanılır) kan şekeri düşmesini (hipoglisemiyi)
fark etmenizi sağlayan ilk uyarı belirtilerini zayıflatabilir veya tamamen önleyebilir.
Eğer reçeteli ya da reçetesiz herhangi bir ilacı şu anda kullanıyorsanız veya son zamanlarda
kullandınız ise lütfen doktorunuza veya eczacınıza bunlar hakkında bilgi veriniz.
3. NovoRapid® Flakon nasıl kullanılır?
Uygun kullanım ve doz/uygulama sıklığı için talimatlar:
İnsülininizi her zaman doktorunuzun size tam olarak bildirdiği şekilde kullanınız ve
doktorunuzun bildirdiği şekilde dozunuzu ayarlayınız. Emin olmadığınız durumlarda
doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
NovoRapid® genellikle yemeklerden hemen önce alınır. Kan şekeri düşmesini önlemek için
enjeksiyondan sonra 10 dakika içinde yemek ya da atıştırmalık yiyiniz. Gerekli olduğunda
NovoRapid® yemekten hemen sonra da verilebilir. Nereye ve nasıl enjekte edeceğiniz ile ilgili
bilgi için aşağıdaki bölüme bakınız.
Doktorunuz size bildirmeden insülininizi değiştirmeyiniz. Eğer doktorunuz sizi bir tip veya
marka insülinden diğerine geçirmişse, doktorunuz tarafından doz ayarlanmasının yapılması
gerekebilir.
Uygulama yolu ve metodu:
NovoRapid® deri altına (subkütan) enjeksiyon ya da pompa sisteminde sürekli infüzyon içindir.
Pompa sisteminde uygulama bir sağlık meslek mensubu tarafından kapsamlı bir yönlendirme
gerektirir. Hiçbir zaman kendinize doğrudan damar içine (intravenöz) ya da kas içine
(intramüsküler) enjeksiyon yapmamalısınız. Gerekli olduğu takdirde, NovoRapid® doğrudan
5
damar içine (intravenöz) de uygulanabilir, ancak bu uygulama sadece hekimler veya diğer
sağlık personelleri tarafından yapılmalıdır.
Enjeksiyon bölgesinde şişlik ya da çukur oluşumundan (bakınız 4. Olası yan etkiler nelerdir?)
kaçınmak için, enjeksiyon için kullandığınız bölgedeki enjeksiyon yerini her enjeksiyonda
değiştiriniz. Enjeksiyon için en iyi bölgeler: karnınızın ön kısmı, üst kolunuzun ön kısmı veya
uyluğunuzun ön kısımlarıdır. Karnınızın ön kısmına enjeksiyon yaparsanız, insülininiz daha
çabuk etki gösterir. Kan şekerinizi düzenli olarak ölçmelisiniz.
NPH (Nötral Protamin Hagedorn) insülin NovoRapid® ile karıştırılabilen tek insülin tipidir ve
karışım deri altınıza (subkütan olarak) hemen enjekte edilmelidir. NPH insülininizi çekmeden
önce şırıngaya öncelikle NovoRapid®çekilmelidir.
NovoRapid® nasıl alınır?
Tek çeşit insülin kullanıyorsanız
1. Enjektöre kullanılacak insülin miktarı kadar hava çekiniz. Havayı flakonun içine
enjekte ediniz.
2. Enjektör ve şişeyi baş aşağı çeviriniz ve doğru miktarda insülini enjektöre çekiniz.
İğneyi şişeden çıkarınız. Daha sonra enjektördeki havayı dışarı çıkarınız ve dozun doğruluğunu
kontrol ediniz.
İki çeşit insülini karıştırmanız gerekiyorsa
1. Kullanmadan hemen önce, NPH insülini iki elinizin arasında, eşit olarak beyaz ve
bulanık görününceye kadar yuvarlayınız.
2. Enjektöre, NPH insülin dozu kadar hava çekiniz. Havayı uzun etkili insülin içeren
flakonun içine enjekte ediniz ve enjektörü çıkarınız.
3. Enjektöre NovoRapid® dozu kadar hava çekiniz. Havayı NovoRapid® içeren flakona
enjekte ediniz. Daha sonra flakon ve enjektörü baş aşağı çeviriniz ve reçetelenen miktarda
NovoRapid®’i enjektöre çekiniz. Enjektördeki havayı dışarı çıkarınız ve dozun doğruluğunu
kontrol ediniz.
4. Enjektörü NPH insülin flakonuna sokunuz, flakon ve enjektörü baş aşağı çeviriniz ve
size reçete edilen dozu çekiniz. Enjektördeki havayı dışarı çıkarınız ve dozun doğruluğunu
kontrol ediniz. Karışımı hemen enjekte ediniz.
5. NovoRapid® ve NPH insülini her zaman aynı sıra ile karıştırınız.
NovoRapid® Flakon nasıl enjekte edilmeli?
• İnsülini deri altına enjekte ediniz. Doktorunuz veya hemşirenizin gösterdiği enjeksiyon
tekniğini kullanınız.
• Bütün insülini enjekte ettiğinize emin olmak için, iğneyi en az 6 saniye derinizin altında
tutunuz.
• Her enjeksiyondan sonra iğneyi atınız.
Pompa sisteminde infüzyon şeklinde kullanım için:
6
NovoRapid® pompada kullanıldığında başka bir insülin ile asla karıştırılmamalıdır.
NovoRapid®’in pompa sisteminde kullanımı ile ilgili olarak doktorunuzun talimat ve
önerilerine uyunuz. NovoRapid®’i pompa sisteminde kullanmadan önce, kapsamlı bir kullanım
talimatı ve gelişebilecek hastalık, çok yüksek ya da çok düşük kan şekeri durumlarında veya
pompa sistemi çalışmadığında neler yapacağınız konusundaki bilgileri almalısınız.
• İğneyi batırmadan önce, ellerinizi ve iğneyi batıracağınız yeri, infüzyon bölgesinde
enfeksiyon oluşumunu engellemek için su ve sabun ile yıkayınız.
• Yeni rezervuar doldurduğunuzda, enjektör ya da tüpte büyük bir hava kabarcığı
bırakmadığınıza emin olunuz.
• İnfüzyon seti (tüp ve iğne) değişimini, infüzyon seti ile birlikte sağlanan ürün
bilgisindeki talimatlara göre yapınız.
İnsülin infüzyonundan fayda sağlayabilmek için ve insülin pompasındaki olası fonksiyon
bozukluğunu farkedebilmek için, kan şeker düzeyinizi düzenli olarak ölçmeniz önerilmektedir.
Eğer insülin pompa sistemi bozulursa:
Pompa sisteminin bozulduğu durumlarda kullanmanız için yanınızda her zaman deri altı
enjeksiyonu için alternatif insülin bulundurunuz.
Değişik yaş grupları:
Çocuklarda kullanımı:
NovoRapid®, 1 yaş ve üzerindeki çocuklarda ve ergenlerde hızlı etki başlangıcı istenildiği
durumlarda çözünür insan insülini yerine kullanılabilir. Örneğin, yemeklerle ilişkili olarak
çocuğa dozu uygulamanın zor olduğu durumlarda.
1 yaşın altındaki çocuklarda NovoRapid® ile yürütülmüş hiçbir klinik çalışma yoktur. Bu
nedenle, 1 yaşın altındaki çocuklarda NovoRapid® kullanılmamalıdır.
Yaşlılarda kullanımı:
65 yaşın üzerinde iseniz, kan şekerinizi daha düzenli kontrol etmelisiniz ve değişiklikleri
doktorunuza bildirmelisiniz.
Özel kullanım durumları:
Böbrek/karaciğer yetmezliği:
Böbrek ya da karaciğer yetmezliğiniz var ise, kan şekerinizi daha düzenli kontrol etmelisiniz ve
değişiklikleri doktorunuza bildirmelisiniz.
Eğer NovoRapid® Flakon’un etkisinin çok güçlü veya zayıf olduğuna dair bir izleniminiz var
ise doktorunuz veya eczacınız ile konuşunuz.
Kullanmanız gerekenden daha fazla NovoRapid® kullandıysanız:
NovoRapid®’den kullanmanız gerekenden fazlasını kullanmışsanız bir doktor veya eczacı ile
konuşunuz.
7
Eğer fazla miktarda insülin alırsanız kan şekeriniz çok düşebilir (hipoglisemi). Bakınız 4. Olası
yan etkiler nelerdir? bölümünde “Ciddi ve çok yaygın yan etkiler”.
NovoRapid®’i kullanmayı unutursanız:
İnsülininizi kullanmayı unutursanız kan şekeriniz çok yükselebilir (hiperglisemi). Bakınız 4.
Olası yan etkiler nelerdir? bölümünde “Diyabetin etkileri”.
Unutulan dozları dengelemek için çift doz almayınız.
NovoRapid® ile tedavi sonlandırıldığında oluşabilecek etkiler:
Doktorunuz ile konuşmadan insülin almayı durdurmayınız. Doktorunuz size ne yapılması
gerektiğini bildirecektir. Bu, çok yüksek kan şekeri (ciddi hiperglisemi) ve ketoasidoza yol
açar. Bakınız 4. Olası yan etkiler nelerdir? bölümünde “Diyabetin etkileri”.
Bu ilacın kullanımı ile ilgili daha fazla sorunuz olursa doktorunuza, diyabet hemşirenize veya
eczacınıza danışınız.
İnsülininizi her zaman doktorunuzun size tam olarak bildirdiği şekilde kullanınız ve
doktorunuzun bildirdiği şekilde dozunuzu ayarlayınız. Emin olmadığınız durumlarda
doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
NovoRapid® genellikle yemeklerden hemen önce alınır. Kan şekeri düşmesini önlemek için
enjeksiyondan sonra 10 dakika içinde yemek ya da atıştırmalık yiyiniz. Gerekli olduğunda
NovoRapid® yemekten hemen sonra da verilebilir. Nereye ve nasıl enjekte edeceğiniz ile ilgili
bilgi için aşağıdaki bölüme bakınız.
Doktorunuz size bildirmeden insülininizi değiştirmeyiniz. Eğer doktorunuz sizi bir tip veya
marka insülinden diğerine geçirmişse, doktorunuz tarafından doz ayarlanmasının yapılması
gerekebilir.
Uygulama yolu ve metodu:
NovoRapid® deri altına (subkütan) enjeksiyon ya da pompa sisteminde sürekli infüzyon içindir.
Pompa sisteminde uygulama bir sağlık meslek mensubu tarafından kapsamlı bir yönlendirme
gerektirir. Hiçbir zaman kendinize doğrudan damar içine (intravenöz) ya da kas içine
(intramüsküler) enjeksiyon yapmamalısınız. Gerekli olduğu takdirde, NovoRapid® doğrudan
5
damar içine (intravenöz) de uygulanabilir, ancak bu uygulama sadece hekimler veya diğer
sağlık personelleri tarafından yapılmalıdır.
Enjeksiyon bölgesinde şişlik ya da çukur oluşumundan (bakınız 4. Olası yan etkiler nelerdir?)
kaçınmak için, enjeksiyon için kullandığınız bölgedeki enjeksiyon yerini her enjeksiyonda
değiştiriniz. Enjeksiyon için en iyi bölgeler: karnınızın ön kısmı, üst kolunuzun ön kısmı veya
uyluğunuzun ön kısımlarıdır. Karnınızın ön kısmına enjeksiyon yaparsanız, insülininiz daha
çabuk etki gösterir. Kan şekerinizi düzenli olarak ölçmelisiniz.
NPH (Nötral Protamin Hagedorn) insülin NovoRapid® ile karıştırılabilen tek insülin tipidir ve
karışım deri altınıza (subkütan olarak) hemen enjekte edilmelidir. NPH insülininizi çekmeden
önce şırıngaya öncelikle NovoRapid®çekilmelidir.
NovoRapid® nasıl alınır?
Tek çeşit insülin kullanıyorsanız
1. Enjektöre kullanılacak insülin miktarı kadar hava çekiniz. Havayı flakonun içine
enjekte ediniz.
2. Enjektör ve şişeyi baş aşağı çeviriniz ve doğru miktarda insülini enjektöre çekiniz.
İğneyi şişeden çıkarınız. Daha sonra enjektördeki havayı dışarı çıkarınız ve dozun doğruluğunu
kontrol ediniz.
İki çeşit insülini karıştırmanız gerekiyorsa
1. Kullanmadan hemen önce, NPH insülini iki elinizin arasında, eşit olarak beyaz ve
bulanık görününceye kadar yuvarlayınız.
2. Enjektöre, NPH insülin dozu kadar hava çekiniz. Havayı uzun etkili insülin içeren
flakonun içine enjekte ediniz ve enjektörü çıkarınız.
3. Enjektöre NovoRapid® dozu kadar hava çekiniz. Havayı NovoRapid® içeren flakona
enjekte ediniz. Daha sonra flakon ve enjektörü baş aşağı çeviriniz ve reçetelenen miktarda
NovoRapid®’i enjektöre çekiniz. Enjektördeki havayı dışarı çıkarınız ve dozun doğruluğunu
kontrol ediniz.
4. Enjektörü NPH insülin flakonuna sokunuz, flakon ve enjektörü baş aşağı çeviriniz ve
size reçete edilen dozu çekiniz. Enjektördeki havayı dışarı çıkarınız ve dozun doğruluğunu
kontrol ediniz. Karışımı hemen enjekte ediniz.
5. NovoRapid® ve NPH insülini her zaman aynı sıra ile karıştırınız.
NovoRapid® Flakon nasıl enjekte edilmeli?
• İnsülini deri altına enjekte ediniz. Doktorunuz veya hemşirenizin gösterdiği enjeksiyon
tekniğini kullanınız.
• Bütün insülini enjekte ettiğinize emin olmak için, iğneyi en az 6 saniye derinizin altında
tutunuz.
• Her enjeksiyondan sonra iğneyi atınız.
Pompa sisteminde infüzyon şeklinde kullanım için:
6
NovoRapid® pompada kullanıldığında başka bir insülin ile asla karıştırılmamalıdır.
NovoRapid®’in pompa sisteminde kullanımı ile ilgili olarak doktorunuzun talimat ve
önerilerine uyunuz. NovoRapid®’i pompa sisteminde kullanmadan önce, kapsamlı bir kullanım
talimatı ve gelişebilecek hastalık, çok yüksek ya da çok düşük kan şekeri durumlarında veya
pompa sistemi çalışmadığında neler yapacağınız konusundaki bilgileri almalısınız.
• İğneyi batırmadan önce, ellerinizi ve iğneyi batıracağınız yeri, infüzyon bölgesinde
enfeksiyon oluşumunu engellemek için su ve sabun ile yıkayınız.
• Yeni rezervuar doldurduğunuzda, enjektör ya da tüpte büyük bir hava kabarcığı
bırakmadığınıza emin olunuz.
• İnfüzyon seti (tüp ve iğne) değişimini, infüzyon seti ile birlikte sağlanan ürün
bilgisindeki talimatlara göre yapınız.
İnsülin infüzyonundan fayda sağlayabilmek için ve insülin pompasındaki olası fonksiyon
bozukluğunu farkedebilmek için, kan şeker düzeyinizi düzenli olarak ölçmeniz önerilmektedir.
Eğer insülin pompa sistemi bozulursa:
Pompa sisteminin bozulduğu durumlarda kullanmanız için yanınızda her zaman deri altı
enjeksiyonu için alternatif insülin bulundurunuz.
Değişik yaş grupları:
Çocuklarda kullanımı:
NovoRapid®, 1 yaş ve üzerindeki çocuklarda ve ergenlerde hızlı etki başlangıcı istenildiği
durumlarda çözünür insan insülini yerine kullanılabilir. Örneğin, yemeklerle ilişkili olarak
çocuğa dozu uygulamanın zor olduğu durumlarda.
1 yaşın altındaki çocuklarda NovoRapid® ile yürütülmüş hiçbir klinik çalışma yoktur. Bu
nedenle, 1 yaşın altındaki çocuklarda NovoRapid® kullanılmamalıdır.
Yaşlılarda kullanımı:
65 yaşın üzerinde iseniz, kan şekerinizi daha düzenli kontrol etmelisiniz ve değişiklikleri
doktorunuza bildirmelisiniz.
Özel kullanım durumları:
Böbrek/karaciğer yetmezliği:
Böbrek ya da karaciğer yetmezliğiniz var ise, kan şekerinizi daha düzenli kontrol etmelisiniz ve
değişiklikleri doktorunuza bildirmelisiniz.
Eğer NovoRapid® Flakon’un etkisinin çok güçlü veya zayıf olduğuna dair bir izleniminiz var
ise doktorunuz veya eczacınız ile konuşunuz.
Kullanmanız gerekenden daha fazla NovoRapid® kullandıysanız:
NovoRapid®’den kullanmanız gerekenden fazlasını kullanmışsanız bir doktor veya eczacı ile
konuşunuz.
7
Eğer fazla miktarda insülin alırsanız kan şekeriniz çok düşebilir (hipoglisemi). Bakınız 4. Olası
yan etkiler nelerdir? bölümünde “Ciddi ve çok yaygın yan etkiler”.
NovoRapid®’i kullanmayı unutursanız:
İnsülininizi kullanmayı unutursanız kan şekeriniz çok yükselebilir (hiperglisemi). Bakınız 4.
Olası yan etkiler nelerdir? bölümünde “Diyabetin etkileri”.
Unutulan dozları dengelemek için çift doz almayınız.
NovoRapid® ile tedavi sonlandırıldığında oluşabilecek etkiler:
Doktorunuz ile konuşmadan insülin almayı durdurmayınız. Doktorunuz size ne yapılması
gerektiğini bildirecektir. Bu, çok yüksek kan şekeri (ciddi hiperglisemi) ve ketoasidoza yol
açar. Bakınız 4. Olası yan etkiler nelerdir? bölümünde “Diyabetin etkileri”.
Bu ilacın kullanımı ile ilgili daha fazla sorunuz olursa doktorunuza, diyabet hemşirenize veya
eczacınıza danışınız.
4. Olası yan etkiler nelerdir?
Tüm ilaçlar gibi, NovoRapid®’in içeriğinde bulunan maddelere duyarlı olan kişilerde yan
etkiler olabilir.
Diyabetin etkileri
Yüksek kan şekeri (hiperglisemi)
Yüksek kan şekeri aşağıdaki durumlarda ortaya çıkabilir:
• Yeteri kadar insülin enjekte etmezseniz
• İnsülininizi almayı unutursanız veya insülin almayı durdurursanız
• Arka arkaya ihtiyacınızdan daha az insülin enjekte ederseniz
• Enfeksiyon ve/veya ateşiniz varsa
• Her zamankinden fazla yemek yerseniz
• Her zamankinden daha az egzersiz yaparsanız.
Yüksek kan şekerinin uyarıcı belirtileri:
Uyarıcı belirtiler yavaş yavaş ortaya çıkar. Bu belirtiler: sık idrara çıkma, susuzluk hissi, iştah
kaybı, kendini hasta hissetme (bulantı veya kusma), uykulu veya yorgun hissetme, kırmızı kuru
deri, kuru ağız ve nefeste meyvemsi (aseton) kokudur.
Yüksek kan şekeri durumunda ne yapmalısınız:
➢ Yukarıdaki belirtilerden herhangi birini hissederseniz: kan şekeri düzeyinizi ve
mümkünse idrar ketonunu ölçmelisiniz, daha sonra hemen tıbbi yardım alınız.
➢ Bu belirtiler diyabetik ketoasidoz (vücudun şeker yerine yağ parçalamasından
kaynaklanan kanda asit oluşumu) denen çok ciddi bir durumun belirtileri olabilir. Eğer
tedavi edilmezse diyabetik koma ve sonunda ölüme neden olabilir.
8
Yan etkiler aşağıdaki kategorilerde gösterildiği şekilde tanımlanmıştır:
Çok yaygın: 10 hastanın en az 1’inde görülebilir.
Yaygın: 10 hastanın birinden az, fakat 100 hastanın birinden fazla görülebilir.
Yaygın olmayan: 100 hastanın birinden az, fakat 1.000 hastanın birinden fazla görülebilir.
Seyrek: 1.000 hastanın birinden az, fakat 10.000 hastanın birinden fazla görülebilir.
Çok seyrek: 10.000 hastanın birinden az görülebilir.
Bilinmiyor: Eldeki verilerden hareketle sıklık derecesi tahmin edilemiyor.
Aşağıdakilerden herhangi birini fark ederseniz, hemen doktorunuza bildiriniz veya size
en yakın hastanenin acil bölümüne başvurunuz:
Ciddi alerjik reaksiyonlar
• Eğer vücudunuzun herhangi bir bölümünde alerjik yayılma belirtileri görülürse,
• Eğer kendinizi birden kötü hissederseniz ve terlemeye başlarsanız, kendinizi hasta
hissederseniz (kusma), nefes almada zorlanırsanız, hızlı kalp atımı, baş dönmesi, yüz
ve boğazda şişme meydana gelirse
Bunların hepsi ciddi yan etkilerdir. Acil tıbbi müdahale gerekebilir.
Ciddi yan etkiler çok seyrek görülür.
Enjeksiyon yapılan bölgedeki deri değişiklikleri:
İnsülini aynı yere enjekte ederseniz, yağ dokusu küçülebilir (lipoatrofi) veya kalınlaşabilir
(lipohipertrofi) (100 kişiden 1'ini etkileyebilir). Deri altındaki topaklar, amiloid adı verilen bir
proteinin birikmesinden de kaynaklanabilir (kutanöz amiloidoz; bunun ne sıklıkla meydana
geldiği bilinmemektedir). Topaklı, küçülmüş veya kalınlaşmış bir alana enjekte ederseniz
insülin çok iyi çalışmayabilir. Bu cilt değişikliklerini önlemeye yardımcı olmak için her
enjeksiyonda enjeksiyon bölgesini değiştiriniz.
Çok yaygın
• Kan şekeri düşmesi (hipoglisemi)
Hipoglisemi aşağıdaki durumlarda ortaya çıkabilir:
✓ Eğer çok fazla insülin alırsanız
✓ Eğer çok az yemek yerseniz ya da öğün atlarsanız
✓ Her zamankinden daha fazla egzersiz yaparsanız
✓ Alkol alırsanız (Bakınız bölüm 2’de “NovoRapid®’in yiyecek ve içecek ile
kullanılması”)
Kan şekeri düşmesinin belirtileri: Soğuk terleme, soğuk ve soluk deri, baş ağrısı, hızlı kalp
atımı, hasta hissetme, aşırı açlık hissi, görmede geçici değişiklikler, sersemlik, anormal
derecede yorgun hissetme ve bitkinlik, sinirlilik veya titreme, endişe hissi, bilinç bulanıklığı,
dikkat toplama güçlüğü.
Ciddi kan şekeri düşmesi bilinç kaybına yol açabilir. Eğer uzamış ciddi kan şekeri düşmesi
tedavi edilmezse, beyin hasarına (geçici veya kalıcı) ve hatta ölüme neden olabilir. Nasıl
uygulanacağını bilen bir kişi tarafından glukagon hormonu size enjekte edilerek bilinç kaybınız
hızla düzeltilebilir. Glukagon enjekte edildiğinde, bilinciniz açılır açılmaz ağız yoluyla şeker
9
veya şekerli yiyecekler de almalısınız. Glukagon tedavisine cevap alınamadığı durumlar
hastanede tedavi edilmelidir.
Kan şekerinizin düştüğünü hissettiğinizde yapmanız gerekenler:
✓ Hemen glukoz tabletleri veya şekerli bir yiyecek (şekerleme, bisküvi, meyve suyu)
yemeli/içmelisiniz. Mümkünse kan şekerinizi ölçmeli ve dinlenmelisiniz. Acil durumlar
için her zaman yanınızda şekerleme, kesme şeker, bisküvi veya küçük meyve suyu
bulundurunuz.
✓ Kan şekeri düşmesi semptomlarıkaybolduğunda veya kan şekeri düzeyiniz sabitlenince,
her zaman olduğu gibi insülin tedavinize devam ediniz.
✓ Eğer bayılmanıza neden olan kan şekeri düşmesi yaşarsanız, eğer glukagon enjeksiyonu
yapılması gerektiyse, veya eğer birçok kan şekeri düşmesi atağı yaşamışsanız
doktorunuzla konuşunuz. İnsülininizin miktarı veya zamanlaması, yemek veya egzersiz
düzeninizin ayarlanması gerekiyor olabilir.
Gerekli kişilere diyabetinizin olduğunu söyleyiniz ve kan şekeri düşmesine bağlı bayılma
(bilinç kaybı) riski dahil olası sonuçlarından bahsediniz. Eğer bayılırsanız, sizi yan
çevirmelerini ve hemen tıbbi yardım çağırmalarının gerektiğini söyleyiniz. Boğulmanıza neden
olabileceğinden size ağızdan hiçbir yiyecek ve içecek vermemeleri gerektiğini bildiriniz.
Yaygın olmayan
• Alerji belirtileri: Enjeksiyon yerinde bölgesel alerjik reaksiyonlar (ağrı, kızarıklık,
ürtiker, inflamasyon, morluk, şişlik ve kaşıntı) görülebilir. Bunlar genellikle insülin
alımınıza devam ederken birkaç hafta içinde kaybolur. Eğer kaybolmazsa veya
vücudunuzda başka bölgelere sıçrarsa hemen doktorunuza başvurunuz. Ayrıca bakınız
yukarıdaki bölüm “Ciddi alerjik reaksiyonlar”.
• Görme problemleri: İnsülin tedavinize ilk başladığınızda görme bozukluğu olabilir,
ancak bu durum genellikle geçicidir.
• Eklem yerlerinde şişme: İnsülin almaya başladığınız zaman, su tutulması nedeniyle
bilekleriniz ve diğer eklem yerlerinizde şişmeye neden olabilir. Normalde bu çok kısa
zamanda düzelir. Eğer düzelmezse, doktorunuza danışınız.
• Diyabetik retinopati (görme kaybına yol açabilen diyabetle ilişkili bir göz hastalığı):
Diyabetik retinopatiniz varsa ve kan şekeri düzeyiniz hızla yükselirse, retinopati
kötüleşebilir. Doktorunuza danışınız.
Seyrek
Ağrılı nöropati (sinir hasarına bağlı ağrı): Kan glukoz kontrolünde çok hızlı bir iyileşme
gerçekleşirse sinirlere bağlı ağrınız olabilir. Bu durum akut ağrılı nöropati olarak adlandırılır ve
genellikle geçicidir.
10
Eğer bu kullanma talimatında bahsi geçmeyen herhangi bir yan etki ile karşılaşırsanız ya da
bu yan etkiler şiddetlenirse doktorunuzu veya eczacınızı bilgilendiriniz.
Yan etkilerin raporlanması
Kullanma talimatında yer alan veya almayan herhangi bir yan etki meydana gelmesi
durumunda hekiminiz, eczacınız veya hemşireniz ile konuşunuz. Ayrıca karşılaştığınız yan
etkileri www.titck.gov.tr sitesinde yer alan “İlaç Yan Etki Bildirimi” ikonuna tıklayarak ya da 0
800 314 00 08 numaralı yan etki bildirim hattını arayarak Türkiye Farmakovijilans Merkezi
(TÜFAM)’ne bildiriniz. Meydana gelen yan etkileri bildirerek kullanmakta olduğunuz ilacın
güvenliliği hakkında daha fazla bilgi edinilmesine katkı sağlamış olacaksınız.
etkiler olabilir.
Diyabetin etkileri
Yüksek kan şekeri (hiperglisemi)
Yüksek kan şekeri aşağıdaki durumlarda ortaya çıkabilir:
• Yeteri kadar insülin enjekte etmezseniz
• İnsülininizi almayı unutursanız veya insülin almayı durdurursanız
• Arka arkaya ihtiyacınızdan daha az insülin enjekte ederseniz
• Enfeksiyon ve/veya ateşiniz varsa
• Her zamankinden fazla yemek yerseniz
• Her zamankinden daha az egzersiz yaparsanız.
Yüksek kan şekerinin uyarıcı belirtileri:
Uyarıcı belirtiler yavaş yavaş ortaya çıkar. Bu belirtiler: sık idrara çıkma, susuzluk hissi, iştah
kaybı, kendini hasta hissetme (bulantı veya kusma), uykulu veya yorgun hissetme, kırmızı kuru
deri, kuru ağız ve nefeste meyvemsi (aseton) kokudur.
Yüksek kan şekeri durumunda ne yapmalısınız:
➢ Yukarıdaki belirtilerden herhangi birini hissederseniz: kan şekeri düzeyinizi ve
mümkünse idrar ketonunu ölçmelisiniz, daha sonra hemen tıbbi yardım alınız.
➢ Bu belirtiler diyabetik ketoasidoz (vücudun şeker yerine yağ parçalamasından
kaynaklanan kanda asit oluşumu) denen çok ciddi bir durumun belirtileri olabilir. Eğer
tedavi edilmezse diyabetik koma ve sonunda ölüme neden olabilir.
8
Yan etkiler aşağıdaki kategorilerde gösterildiği şekilde tanımlanmıştır:
Çok yaygın: 10 hastanın en az 1’inde görülebilir.
Yaygın: 10 hastanın birinden az, fakat 100 hastanın birinden fazla görülebilir.
Yaygın olmayan: 100 hastanın birinden az, fakat 1.000 hastanın birinden fazla görülebilir.
Seyrek: 1.000 hastanın birinden az, fakat 10.000 hastanın birinden fazla görülebilir.
Çok seyrek: 10.000 hastanın birinden az görülebilir.
Bilinmiyor: Eldeki verilerden hareketle sıklık derecesi tahmin edilemiyor.
Aşağıdakilerden herhangi birini fark ederseniz, hemen doktorunuza bildiriniz veya size
en yakın hastanenin acil bölümüne başvurunuz:
Ciddi alerjik reaksiyonlar
• Eğer vücudunuzun herhangi bir bölümünde alerjik yayılma belirtileri görülürse,
• Eğer kendinizi birden kötü hissederseniz ve terlemeye başlarsanız, kendinizi hasta
hissederseniz (kusma), nefes almada zorlanırsanız, hızlı kalp atımı, baş dönmesi, yüz
ve boğazda şişme meydana gelirse
Bunların hepsi ciddi yan etkilerdir. Acil tıbbi müdahale gerekebilir.
Ciddi yan etkiler çok seyrek görülür.
Enjeksiyon yapılan bölgedeki deri değişiklikleri:
İnsülini aynı yere enjekte ederseniz, yağ dokusu küçülebilir (lipoatrofi) veya kalınlaşabilir
(lipohipertrofi) (100 kişiden 1'ini etkileyebilir). Deri altındaki topaklar, amiloid adı verilen bir
proteinin birikmesinden de kaynaklanabilir (kutanöz amiloidoz; bunun ne sıklıkla meydana
geldiği bilinmemektedir). Topaklı, küçülmüş veya kalınlaşmış bir alana enjekte ederseniz
insülin çok iyi çalışmayabilir. Bu cilt değişikliklerini önlemeye yardımcı olmak için her
enjeksiyonda enjeksiyon bölgesini değiştiriniz.
Çok yaygın
• Kan şekeri düşmesi (hipoglisemi)
Hipoglisemi aşağıdaki durumlarda ortaya çıkabilir:
✓ Eğer çok fazla insülin alırsanız
✓ Eğer çok az yemek yerseniz ya da öğün atlarsanız
✓ Her zamankinden daha fazla egzersiz yaparsanız
✓ Alkol alırsanız (Bakınız bölüm 2’de “NovoRapid®’in yiyecek ve içecek ile
kullanılması”)
Kan şekeri düşmesinin belirtileri: Soğuk terleme, soğuk ve soluk deri, baş ağrısı, hızlı kalp
atımı, hasta hissetme, aşırı açlık hissi, görmede geçici değişiklikler, sersemlik, anormal
derecede yorgun hissetme ve bitkinlik, sinirlilik veya titreme, endişe hissi, bilinç bulanıklığı,
dikkat toplama güçlüğü.
Ciddi kan şekeri düşmesi bilinç kaybına yol açabilir. Eğer uzamış ciddi kan şekeri düşmesi
tedavi edilmezse, beyin hasarına (geçici veya kalıcı) ve hatta ölüme neden olabilir. Nasıl
uygulanacağını bilen bir kişi tarafından glukagon hormonu size enjekte edilerek bilinç kaybınız
hızla düzeltilebilir. Glukagon enjekte edildiğinde, bilinciniz açılır açılmaz ağız yoluyla şeker
9
veya şekerli yiyecekler de almalısınız. Glukagon tedavisine cevap alınamadığı durumlar
hastanede tedavi edilmelidir.
Kan şekerinizin düştüğünü hissettiğinizde yapmanız gerekenler:
✓ Hemen glukoz tabletleri veya şekerli bir yiyecek (şekerleme, bisküvi, meyve suyu)
yemeli/içmelisiniz. Mümkünse kan şekerinizi ölçmeli ve dinlenmelisiniz. Acil durumlar
için her zaman yanınızda şekerleme, kesme şeker, bisküvi veya küçük meyve suyu
bulundurunuz.
✓ Kan şekeri düşmesi semptomlarıkaybolduğunda veya kan şekeri düzeyiniz sabitlenince,
her zaman olduğu gibi insülin tedavinize devam ediniz.
✓ Eğer bayılmanıza neden olan kan şekeri düşmesi yaşarsanız, eğer glukagon enjeksiyonu
yapılması gerektiyse, veya eğer birçok kan şekeri düşmesi atağı yaşamışsanız
doktorunuzla konuşunuz. İnsülininizin miktarı veya zamanlaması, yemek veya egzersiz
düzeninizin ayarlanması gerekiyor olabilir.
Gerekli kişilere diyabetinizin olduğunu söyleyiniz ve kan şekeri düşmesine bağlı bayılma
(bilinç kaybı) riski dahil olası sonuçlarından bahsediniz. Eğer bayılırsanız, sizi yan
çevirmelerini ve hemen tıbbi yardım çağırmalarının gerektiğini söyleyiniz. Boğulmanıza neden
olabileceğinden size ağızdan hiçbir yiyecek ve içecek vermemeleri gerektiğini bildiriniz.
Yaygın olmayan
• Alerji belirtileri: Enjeksiyon yerinde bölgesel alerjik reaksiyonlar (ağrı, kızarıklık,
ürtiker, inflamasyon, morluk, şişlik ve kaşıntı) görülebilir. Bunlar genellikle insülin
alımınıza devam ederken birkaç hafta içinde kaybolur. Eğer kaybolmazsa veya
vücudunuzda başka bölgelere sıçrarsa hemen doktorunuza başvurunuz. Ayrıca bakınız
yukarıdaki bölüm “Ciddi alerjik reaksiyonlar”.
• Görme problemleri: İnsülin tedavinize ilk başladığınızda görme bozukluğu olabilir,
ancak bu durum genellikle geçicidir.
• Eklem yerlerinde şişme: İnsülin almaya başladığınız zaman, su tutulması nedeniyle
bilekleriniz ve diğer eklem yerlerinizde şişmeye neden olabilir. Normalde bu çok kısa
zamanda düzelir. Eğer düzelmezse, doktorunuza danışınız.
• Diyabetik retinopati (görme kaybına yol açabilen diyabetle ilişkili bir göz hastalığı):
Diyabetik retinopatiniz varsa ve kan şekeri düzeyiniz hızla yükselirse, retinopati
kötüleşebilir. Doktorunuza danışınız.
Seyrek
Ağrılı nöropati (sinir hasarına bağlı ağrı): Kan glukoz kontrolünde çok hızlı bir iyileşme
gerçekleşirse sinirlere bağlı ağrınız olabilir. Bu durum akut ağrılı nöropati olarak adlandırılır ve
genellikle geçicidir.
10
Eğer bu kullanma talimatında bahsi geçmeyen herhangi bir yan etki ile karşılaşırsanız ya da
bu yan etkiler şiddetlenirse doktorunuzu veya eczacınızı bilgilendiriniz.
Yan etkilerin raporlanması
Kullanma talimatında yer alan veya almayan herhangi bir yan etki meydana gelmesi
durumunda hekiminiz, eczacınız veya hemşireniz ile konuşunuz. Ayrıca karşılaştığınız yan
etkileri www.titck.gov.tr sitesinde yer alan “İlaç Yan Etki Bildirimi” ikonuna tıklayarak ya da 0
800 314 00 08 numaralı yan etki bildirim hattını arayarak Türkiye Farmakovijilans Merkezi
(TÜFAM)’ne bildiriniz. Meydana gelen yan etkileri bildirerek kullanmakta olduğunuz ilacın
güvenliliği hakkında daha fazla bilgi edinilmesine katkı sağlamış olacaksınız.
5. NovoRapid® Flakon’un saklanması
NovoRapid® Flakon’u çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve ambalajında
saklayınız.
Son kullanma tarihiyle uyumlu olarak kullanınız.
Flakon etiketinde ve kartonda belirtilen son kullanma tarihinden sonra NovoRapid® Flakon’u
kullanmayınız.
Son kullanma tarihi, o ayın son gününü gösterir.
Flakonu ışıktan korumak için karton kutusunun içinde saklayınız.
NovoRapid® aşırı ısı ve ışıktan korunmalıdır.
Kullanmaya başlamadan önce: Buzdolabında 2°C - 8°C’de, dondurucu bölümün uzağında
saklayınız. Dondurmayınız.
Kullanırken veya yedek olarak taşırken: En fazla 4 hafta saklanabilir. 30°C’nin altında
saklayınız. Buzdolabına koymayınız veya dondurmayınız.
Her enjeksiyondan sonra iğne ucunu atınız.
Son kullanma tarihi geçmiş veya kullanılmayan ilaçları çöpe atmayınız! Çevre ve Şehircilik
Bakanlığınca belirlenen toplama sistemine veriniz.
Ruhsat Sahibi:
Novo Nordisk Sağlık Ürünleri Tic. Ltd. Şti.
Nispetiye Cad. Akmerkez E3 Blok Kat:7
34335 Etiler - İstanbul Türkiye
Tel: 0 212 385 40 40
Faks: 0 212 282 21 20
www.novonordisk.com.tr
11
Üretim Yeri:
Novo Nordisk A/S
Hallas Alle,
DK-4400 Kalundborg, Danimarka
Bu kullanma talimatı .../.../... tarihinde onaylanmıştır.
12
saklayınız.
Son kullanma tarihiyle uyumlu olarak kullanınız.
Flakon etiketinde ve kartonda belirtilen son kullanma tarihinden sonra NovoRapid® Flakon’u
kullanmayınız.
Son kullanma tarihi, o ayın son gününü gösterir.
Flakonu ışıktan korumak için karton kutusunun içinde saklayınız.
NovoRapid® aşırı ısı ve ışıktan korunmalıdır.
Kullanmaya başlamadan önce: Buzdolabında 2°C - 8°C’de, dondurucu bölümün uzağında
saklayınız. Dondurmayınız.
Kullanırken veya yedek olarak taşırken: En fazla 4 hafta saklanabilir. 30°C’nin altında
saklayınız. Buzdolabına koymayınız veya dondurmayınız.
Her enjeksiyondan sonra iğne ucunu atınız.
Son kullanma tarihi geçmiş veya kullanılmayan ilaçları çöpe atmayınız! Çevre ve Şehircilik
Bakanlığınca belirlenen toplama sistemine veriniz.
Ruhsat Sahibi:
Novo Nordisk Sağlık Ürünleri Tic. Ltd. Şti.
Nispetiye Cad. Akmerkez E3 Blok Kat:7
34335 Etiler - İstanbul Türkiye
Tel: 0 212 385 40 40
Faks: 0 212 282 21 20
www.novonordisk.com.tr
11
Üretim Yeri:
Novo Nordisk A/S
Hallas Alle,
DK-4400 Kalundborg, Danimarka
Bu kullanma talimatı .../.../... tarihinde onaylanmıştır.
12
Yukarıdaki metin, aşağıdaki resmî PDF belgesinden değiştirilmeden alınmıştır; okumayı kolaylaştırmak için bölümlere ayrılmıştır. Tereddüt hâlinde resmî PDF esastır.
Belgenin PDF hâlini göster
Bu belge T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından kamuya açık olarak yayımlanmıştır (onay tarihi: 19.04.2021). Özgün kaynak: titck.gov.tr. Belge içeriği güncellenmiş olabilir; en güncel sürüm için resmî kaynağı kontrol ediniz.